Ζήσε την κάθε στιγμή

Είναι αυταπόδεικτο ότι όλοι οι άνθρωποι παγκοσμίως αντιμετωπίζουμε τις προσωπικές μας δυσκολίες, καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Ο καθένας μας επινοεί τρόπους προκειμένου να αντεπεξέλθει στις εν λόγω δυσκολίες με όσο το δυνατόν λιγότερο κόστος.

Ωστόσο, καθώς η ζωή δεν έρχεται με οδηγίες χρήσης, πολλές φορές συνειδητοποιούμε εκ των υστέρων ότι η στάση μας απέναντι στις κρίσιμες στιγμές τις ζωής μας δεν απέβη αποτελεσματική. Αποφασίζουμε λοιπόν να δοκιμάσουμε νέους τρόπους αντιμετώπισης των επερχόμενων δυσκολιών, ευελπιστώντας ότι αυτή τη φορά θα λάβουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Άλλοι άνθρωποι επιλέγουν να εστιάζουν στην θετική όψη των πραγμάτων, ή και ακόμη να δημιουργούν μια τέτοια σε περίπτωση που φαινομενικά δεν υπάρχει κάτι παρήγορο στην όλη κατάσταση. Προτιμούν να σκέφτονται ότι όλα συμβαίνουν για κάποιον λόγο, γεγονός που τους βοηθάει να υπομείνουν την παρούσα δυσχερή κατάσταση που βιώνουν, αναμένοντας κάτι θετικό από την έκβασή της.

Κάποιοι άλλοι με τη σειρά τους, επιχειρούν να υποβαθμίσουν την αντιξοότητα μιας κατάστασης, πιστεύοντας πως αν δουν τα πράγματα θετικότερα, θα βελτιωθούν αυτομάτως. Επιλέγουν να ελαχιστοποιήσουν την αρνητικότητα της κατάστασης, σε βαθμό τέτοιο ώστε να πείσουν τους εαυτούς τους ότι δεν βιώνουν κάτι θλιβερό αλλά κάτι ουδέτερο, ανίκανο να τους προκαλέσει στεναχώρια.

Προσωπικά, συμμερίζομαι την άποψη εκείνων που επιλέγουν να ζήσουν κάθε περίοδο της ζωής τους, είτε αυτή είναι χαρούμενη, είτε είναι θλιβερή. Όταν κάποιος έρχεται αντιμέτωπος με μια δυσκολία, οφείλει να την βιώνει. Οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι η συγκεκριμένη στιγμή της ζωής του είναι δύσκολη και λυπηρή, να νιώσει τα ανάλογα συναισθήματα και να τα εκφράσει ανεμπόδιστα. Μόνο έτσι θα ελευθερώσει από μέσα του την πικρία που όπως είναι φυσικό του έχει προκαλέσει αυτή η άσχημη κατάσταση και θα μπορέσει ανακουφισμένος πλέον να συνεχίσει τη ζωή του. Διότι, σε περίπτωση που δεν επιτρέψει στον εαυτό του να νιώσει και να εκφράσει τα συναισθήματα λύπης που του έχει προκαλέσει μια δυσκολία, θα τα εγκλωβίσει μέσα του και θα τα κουβαλάει μαζί του επ' αόριστο ένα μέρος αυτής της λύπης ακόμη και όταν η δυσκολία αυτή παρέλθει και δώσει τη σειρά της σε μια χαρμόσυνη ή άλλη μια δυσάρεστη κατάσταση. Αυτή ακριβώς η εσώκλειστη λύπη θα του σταθεί εμπόδιο να χαρεί με ένα ευτυχές περιστατικό που θα του συμβεί ή θα επιτείνει την ένταση και την στεναχώρια ενός επερχόμενου άσχημου μαντάτου.

Εν κατακλείδι, οφείλουμε να αποδίδουμε στο κάθε περιστατικό της ζωής μας την σημασία και την έκταση που του αναλογεί. Πρέπει να χαιρόμαστε με τις επιτυχίες και να λυπούμαστε με τις αποτυχίες ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο από όσο τους αναλογούν. Το να εμμένουμε σε ένα άσχημο περιστατικό περισσότερο από όσο χρειάζεται μας στερεί την δυνατότητα να χαρούμε με τα όμορφα γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή μας. Επίσης, το να μην σηματοδοτήσουμε καθόλου τις αποτυχίες στη ζωή μας είναι εξίσου επιβλαβές για εμάς, εφόσον δεν δίνουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να αναλογιστεί τι συνέβη ώστε να το αποδεχθεί και να προχωρήσει. 

Να είσαι ο εαυτός σου

Από παιδιά ακούμε τους μεγαλύτερους και σοφότερους να μας συμβουλεύουν να είμαστε πάντα ο εαυτός μας. Φαινομενικά αυτή η παρακίνηση φαντάζει εύκολη υπόθεση, στην πορεία όμως συνειδητοποιούμε ότι αποτελεί μια από τις δυσκολότερες -αν όχι την δυσκολότερη- ευθύνη μας.

Η πρώτη δυσκολία που αντιμετωπίζουμε αφορά το επίπεδο αυτογνωσίας μας. Πώς θα είμαι ο εαυτός μου, αν δεν ξέρω ποιός πραγματικά είμαι; Ο χαρακτήρας μας δεν είναι προκαθορισμένος εκ μενετής. Αντίθετα πλάθεται καθημερινά, εν μέσω των καταστάσεων που βιώνουμε. Με βάση τις εμπειρίες μας αλλάζει και η στάση που έχουμε απέναντι στο κάθετι στο πέρασμα της ζωής μας.

Το να είναι κανείς ο εαυτός του σημαίνει να εκλαμβάνει τη ζωή με τον δικό του μοναδικό τρόπο και να κάνει τις δικές του επιλογές. Με αυτόν τον τρόπο καθένας διαφοροποιείται από τον άλλον και εξελίσσεται σε ιδιαίτερη προσωπικότητα. Και αυτό μας οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα ότι το να είναι κάποιος ο εαυτός του είναι ένα μοναχικό ταξίδι. Διότι εσύ ως άνθρωπος είσαι το ακριβέστερο δείγμα του εαυτού σου που υπήρξε, υπάρχει και θα υπάρξει ποτέ. Δεν πρόκειται να συναντήσεις, ούτε καν να ευελπιστείς ότι κάπου υπάρχει κάποιος ακριβώς όπως εσύ. Επομένως, το να είσαι ο εαυτός σου μοιραία σημαίνει να μένεις μόνος σου πολλές φορές και μόνος να υπερασπίζεσαι τις επιλογές σου.

Και αυτό είναι που κάνει την προσπάθεια κάποιου να είναι ο εαυτός του δύσκολη. Πάντα είναι ευκολότερο να κάνεις ότι κάνουν και οι άλλοι. Ο άνθρωπος ως κοινωνικό ον έχει την ανάγκη να αποτελεί μέρος ενός συνόλου. Νιώθει προστατευμένος όταν είναι σε μια ομάδα. Υπάρχουν συγκεκριμένες φοβίες, κοινές για ολόκληρο το ανθρώπινο είδος, όπως το είναι κάποιος μόνος, να κάνει λάθος, να ντροπιαστεί, να αποτύχει. Είναι αδιαμφισβήτητα ευκολότερο και προτιμότερο να ντροπιαστεί μια ολόκληρη ομάδα ατόμων, ή να αποτύχει. Με αυτόν τον τρόπο μοιράζεσαι την ντροπή ή την αποτυχία και με άλλα άτομα, δεν σηκώνεις όλο το βάρος μόνος σου, μετριάζοντας έτσι την λύπη. Όταν όμως επιλέγεις να είσαι ο εαυτός σου, έρχεσαι αντιμέτωπος με όλους αυτές τις φοβίες, τις οποίες θα κληθείς να αντιμετωπίσεις μόνος αν βγουν αληθινές.

Είναι αναγκαίο όμως να νιώθεις κάποιες φορές ότι είσαι μόνος, αφού η ανταμοιβή θα είναι να βρεις τον πραγματικό σου εαυτό, που δόθηκε σε εσένα τον ίδιο και κανέναν άλλον. Το να αποτελείς μέρος μιας ομάδας σίγουρα είναι βολικότερο, ακόμη και ευεργετικό καθώς σε βοηθά να ανακαλύψεις πράγματα για τον εαυτό σου μέσω της επαφής με άλλα άτομα. Όμως όταν η ομάδα αυτή πάψει για κάποιον λόγο να υφίσταται, πρέπει να είσαι ικανός να σταθείς στα πόδια σου και να στηριχθείς στις δικές σου δυνάμεις για να συνεχίσεις.

Να έχεις στον νου σου ότι όλες αυτές οι εξέχουσες προσωπικότητες που έχουν αφήσει ιστορία και αποτελούν παραδείγματα της ανθρωπότητας, ήρθαν αντιμέτωποι με τη μοναξιά στην προσπάθειά τους να παραμείνουν ο εαυτός τους και να μην ενδώσουν στην μάζα. Όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες, αθλητές, επιστήμονες, δεν θα εκπλήρωναν τον σκοπό για τον οποίο ήρθαν στη γη, αν δεν παραμέριζαν τις φοβίες τους και δεν υπέμειναν την μοναξιά του να υπερασπίζονται την διαφορετικότητά τους.

Ακόμη, το να θέτεις ορισμένα άτομα ως πρότυπα είναι απολύτως αποδεκτό και καθοδηγητικό. Αν θαυμάζεις κάποιον για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του χαρακτήρα του, μπορείς επάξια να τα υιοθετήσεις. Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεις την προσωπικότητά σου κατά το δοκούν και συνεχώς βελτιώνεσαι. Δεν μιμείσαι κάποιον άλλον, παραμερίζοντας τον εαυτό σου. Αντίθετα πλάθεις τον εαυτό σου με κριτικό τρόπο, επιλέγοντας τα στοιχεία του περιβάλλοντός σου που θεωρείς θετικά και αξιοζήλευτα.

Τέλος, όσο δύσκολος κι αν είναι ο αγώνας που καταβάλει κάποιος να είναι ο εαυτός του, πάντα θα τον ανταμείψει με τον καλύτερο τρόπο. Μόνο έτσι μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος ότι οι άνθρωποι που τον περιτριγυρίζουν τον αγαπούν για τον πραγματικό του εαυτό και όχι για το πλασματικό "εγώ" που έχει επιλέξει να βγάζει προς τα έξω. Και πάντα θα επηρεάζεσαι ως ένα βαθμό από τα επικριτικά σχόλια των άλλων σχετικά με τις επιλογές σου. Όμως να μην αφήνεις κανέναν να μπαίνει εμπόδιο στο δρόμο για την ανακάλυψη του εαυτού σου. Γιατί καθένας έρχεται σε αυτόν τον κόσμο για ένα σκοπό, και το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να κάνει στην ανθρωπότητα είναι να επιτελέσει αυτόν τον σκοπό, οποιοσδήποτε αν είναι αυτός.

Συμβιβασμός... αρέτη ή αδυναμία;

Από μικροί συνηθίζουμε να κάνουμε όνειρα... Ανακαλύπτοντας τον εαυτό μας προσπαθούμε να τον φανταστούμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο στο μέλλον. Τείνουμε να κλίνουμε σε κάποια από αυτές τις εικασίες του μέλλοντος, την οποία και θέτουμε ως στόχο.

 Ενώ τα χρόνια περνάνε, εμείς έχουμε κατά νου τον στόχο μας, την ιδανική εικόνα του εαυτού μας που ευελπιστούμε επάξια να υλοποιήσουμε μια μέρα. Όμως η συνεχής και αδιάλειπτη προσήλωση σε ένα στόχο απαιτεί θυσίες, σθένος και υπομονή. Προτού φτάσουμε στην κατάσταση την οποία αποσκοπούμε, περνάμε από πολλές άλλες. Στην περίπτωση μάλιστα που ο στόχος μας αργεί να πραγματοποιηθεί, εξοικειωνόμαστε με την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Και τότε είναι που αναρωτιόμαστε αν πραγματικά θέλουμε να αφήσουμε την εκάστοτε κατάσταση μας για να ζήσουμε σε αυτήν που αρχικά επιθυμούσαμε. Πολλές φορές μας τελειώνουν τα ψυχικά αποθέματα για περαιτέρω μόχθο προκειμένου να κάνουμε το όνειρό μας πραγματικότητα. Άλλοτε έχουμε συνηθίσει την τροπή που έχει πάρει η ζωή μας και δηλιάζουμε να επιχειρήσουμε να την αλλάξουμε από φόβο για το άγνωστο. 

Μοιραία λοιπόν καταλήγουμε στον συμβιβασμό... Γνωρίζουμε ότι εμείς αρχικά, διαφορετικά είχαμε ονειρευτεί την καθημερινότητα μας. Εντούτοις, επιλέγουμε να παραμείνουμε στάσιμοι στην εκάστοτε κατάστασή μας. Τελικά πράττουμε το σωστό; 

Αληθεύει ότι τα όνειρα που κάνουμε ποτέ δεν περιλαμβάνουν δυσκολίες και αντιξοότητες. Πρόκειται όμως για απλές εικονοπλασίες του μυαλού μας. Κανείς δεν μπορεί να μας εγγυηθεί ότι με την υλοποίηση του στόχου μας, η ζωή μας θα ήταν ακριβώς όπως την είχαμε φανταστεί. Μήπως λοιπόν είναι καλύτερα να μην φοράμε παρωπίδες και να συνειδητοποιήσουμε ότι κοιτάζοντας το δέντρο χάνουμε το δάσος; Επιμένουμε να επιτύχουμε κάτι απώτερο και τελικά η ζωή περνάει δίπλα μας χωρίς να το καταλάβουμε. Από την άλλη, τα όνειρα είναι αυτά που μας κρατάνε ζωντανούς... 

Είναι ζωτικής σημασίας να ακολουθούμε τα όνειρά μας, και να ευελπιστούμε ότι με την πραγματοποίησή τους η καθημερινότητα μας θα αλλάξει ριζικά... Όσο ουτοπικό κι αν φαίνεται κάτι τέτοιο. Είναι όμως υψίστης σημασίας να διακατεχόμαστε από οξυδέρκεια και ευπροσαρμοστικότητα. Πρέπει να βλέπουμε κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και να μην θέτουμε μια παιδική επιθυμία οδηγό της ζωής μας. Να ζυγιάζουμε τα δεδομένα και να κρίνουμε υπεύθυνα αν αξίζει να ρισκάρουμε όσα έχουμε καταφέρει μέχρι στιγμής για κάτι που φαντάζει καλύτερο στο μυαλό μας. Αξιολογώντας τους εν λόγω παράγοντες μπορούμε με μεγαλύτερη ασφάλεια να συνεχίσουμε να προσπαθούμε για τον αρχικό μας στόχο ή να αλλάξουμε κατεύθυνση και στόχους με βάση τα νέα δεδομένα. Ώστε να μην κοιτάξουμε μια μέρα πίσω στον χρόνο και περίλυπα να συνειδητοποιήσουμε ότι τα πιο παραγωγικά μας χρόνια πέρασαν κι εμείς δεν χαρήκαμε ούτε μια στιγμή τους.

Η γαλήνη μετά την τρικυμία...

   Συχνά οι άνθρωποι κάνουν λόγο για την αποπνικτική ηρεμία που επικρατεί πριν από το ξέσπασμα μιας μεγάλης μπόρας, τόσο σε κυριολεκτικό όσο και σε μεταφορικό επίπεδο. Αυτή την απόκοσμη ησυχία που προμηνύει την μεγάλη αναταραχή που έπεται. Ο άνθρωπος όταν βιώνει αυτήν την κατάσταση, διακατέχεται από συναισθήματα άγχους, φόβου, δέους για το τι μαίνεται να ακολουθήσει. Αυτό που αποσιωπάται συνήθως είναι η ηρεμία που αφήνει η μπόρα στο πέρασμά της.

Αφού επέλθει η δυσμενής κατάσταση που μας υποβλήθηκε, μένουμε να αντικρίζουμε ό,τι άφησε όρθιο στο πέρασμά της. Συνήθως η ηρεμία που ακολουθεί την μπόρα είναι ευχάριστη. Δίνει στο άτομο τη δυνατότητα να συλλογιστεί αυτό που μόλις βίωσε και αφού το κατανοήσει εις βάθος να ανασυγκροτηθεί. Ανάλογα με την έκβαση της μπόρας το άτομο ενδέχεται να απολαμβάνει την εν λόγω ηρεμία ή να ασφυκτιά στον κλοιό της. Πιο συγκεκριμένα, αν η μπόρα μας άφησε γεμάτους ερωτηματικά ή άλλαξε άρδην τα δεδομένα που είχαμε πρωτίστως, το πιθανότερο είναι μετά το πέρασμά της να αναπολούμε την προτεραία μας κατάσταση και να αδυνατούμε να συμβιβαστούμε με την τωρινή. Στην περίπτωση όμως που η μπόρα ήταν αναμενόμενη και η εμφάνισή της λειτούργησε λυτρωτικά για εμάς, ξεδιαλύνοντας το τοπίο και αίροντας την πλάνη μέσα στην οποία μπορεί να ζούσαμε, η επερχόμενη ηρεμία είναι επιθυμητή και ευχόμαστε να μην τελείωνε πότε, καθώς είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε τον κόσμο όπως πραγματικά είναι, και δεν τρέφουμε ψευδαισθήσεις.

  

Όπως και να 'χει, όσο κατάλληλα προετοιμασμένοι κι αν είμαστε για το μέλλον, είναι αδύνατον να αποφύγουμε τις τρικυμίες στη ζωή μας. Το σπουδαίο είναι να έχουμε πλήρη επίγνωση όσον αφορά τις δοκιμασίες που βιώνουμε και να εξοικειωνόμαστε εγκαίρως με τα νέα δεδομένα, βάσει των οποίων καλούμαστε να συνεχίσουμε την πορεία μας.

Όταν οι εχθροί μεταμφιέζονται σε φίλους...

Από ένα σημείο και έπειτα παρατηρείς διαφορές στη συμπεριφορά των ατόμων του περιγύρου σου και τότε είναι που συνειδητοποιείς ότι οι συμβουλές και οι ενέργειες ορισμένων δεν αποσκοπούν στην παροχή αρωγής προς εσένα. Αντιθέτως, ο απώτερος σκοπός τους είναι η υποβάθμισή σου, είτε κοινωνική είτε ψυχολογική και η κάθε είδους υπονόμευσή σου. Η πρώτη σου αντίδραση είναι να τοποθετήσεις τον εαυτό σου σε άρνηση. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να παραδεχθείς ότι οι επιλογές των φίλων σου αποδεικνύονται λανθασμένες. Ακόμη, είσαι πεπεισμένος πως αυτά τα άτομα είναι το στήριγμα σου και χωρίς την παρουσία τους θα γίνεις ευάλωτος και απροστάτευτος. Η αλήθεια είναι, πως η παρουσία τους είναι αυτή που σε τοποθετεί στην επικίνδυνη θέση να πληγωθείς και να ζημιωθείς ποικιλοτρόπως. Μόλις τους αποκόψεις από τη ζωή σου θα είσαι και πάλι ασφαλής. Όχι μόνο επειδή απομάκρυνες αυτούς που τίποτα άλλο παρά το κακό σου ήθελαν και είχαν επιδέξια κατορθώσει να εισβάλουν στο στενό σου περιβάλλον χωρίς να τους αντιληφθείς, αλλά και γιατί θα καταλάβεις ότι μπορείς κάλλιστα να ορθοποδήσεις χωρίς την υποτιθέμενη βοήθεια των προτεραίων φίλων σου και να πάρεις την ζωή στα χέρια σου χωρίς να νιώθεις εξαρτημένος από κανέναν. Αφότου θα έχεις απαλλαγεί από τους δήθεν φίλους σου θα μπορέσεις να αφοσιωθείς σε εκείνους που πραγματικά ήταν στο πλευρό σου εξ αρχής και νοιάζονταν για το καλό σου. Ακόμα θα είσαι διαθέσιμος για νέες φιλίες, οι οποίες με την σειρά τους θα αποδείξουν αν αξίζουν καθώς περνάει ο καιρός. Δυστυχώς, μια πρόσφατη προδοσία από άτομα υπεράνω πάσι υποψίας μας καθιστά καχύποπτους και πολλές φορές επιλέγουμε την απομόνωση ή ισοπεδώνουμε όλο το ανθρώπινο είδος ως ανάξιο να αγαπήσει και να δημιουργήσει ανιδιοτελείς δεσμούς φιλίας. Δεν πρέπει να πέσουμε σε αυτήν την παγίδα. Είναι άδικο για τα άτομα που ούτε καν σαν ιδέα δεν πέρασε απ' το μυαλό τους να μας βλάψουν. Το ιδανικό είναι να συνεχίσουμε να εμπιστευόμαστε εκείνους που κρίνουμε ότι παραμένουν κοντά μας από ενδιαφέρον και οι προθέσεις τους είναι καλοπροαίρετες, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι μόνο λίγοι είναι αυτοί που πραγματικά θα μας σταθούν ως το τέλος.

Δεν μπορείς να τους ευχαριστήσεις όλους

Με αφορμή πρόσφατη έκρηξη μίσους και φθόνου που ξέσπασε εναντίον μου σε ανύποπτο χρόνο, άνευ προφανούς λόγου και αιτίας αποφάσισα να αφιερώσω χρόνο αναλογιζόμενη τις παραμέτρους που ενδεχομένως οδήγησαν σε αυτό το περιστατικό. Υπάρχουν λοιπόν στιγμές στη ζωή μας που βρισκόμαστε σε σταυροδρόμια, και αναγκαζόμαστε να λάβουμε αποφάσεις που θα καθορίσουν την μετέπειτα πορεία, τόσο τη δική μας όσο και αυτών που εμπλέκονται στις αποφάσεις αυτές. Η έως τώρα εμπειρία μου, μου έχει διδάξει πως οι εκάστοτε επιλογές μας από άλλους επιδοκιμάζονται και από άλλους κατακρίνονται αντίστοιχα. Εξαιρετικά σπάνια μια απόφασή μας θα γίνει πλήρως αποδεκτή από τους πάντες. Για αυτούς που είναι λίγο παραπάνω συναισθηματικοί και επιθυμούν να διατηρούν καλές σχέσεις με όλους θα είναι δύσκολο να έρθουν αντιμέτωποι με το γεγονός ότι είναι φύσης αδύνατον όλοι να διάκεινται ευνοϊκά απέναντί τους. Με ποιο κριτήριο λοιπόν πρέπει αυτοί να παίρνουν αποφάσεις; Με βάση ποιες θα βρουν τους περισσότερους αποδέκτες; Ή μήπως ποιες θα εγκρίνουν τα πλέον σημαντικά από τα άτομα του περίγυρού τους; Η απάντηση είναι όχι και πάλι όχι. Αυτό που είναι ανάγκη να έχουμε πάντα στο μυαλό μας είναι ότι οι προσωπικές μας αποφάσεις αφορούν την δική μας ζωή και μόνο! Πρέπει αποφασιστικά να ακολουθούμε τον δρόμο που φαντάζει σε εμάς ο κατάλληλος και που συμφωνεί με τις ηθικές μας αξίες, ακόμη κι αν αυτός θεωρείται λανθασμένος από τους περισσότερους. Εξάλλου, αν κάποια απόφασή μας αποδειχθεί στην πορεία καταστροφική, τα άτομα από τα οποία πιθανώς να είχαμε επηρεαστεί δεν θα φέρουν καμία ευθύνη, γιατί εμείς οι ίδιοι, ως νοήμονα όντα, είμαστε υπεύθυνοι για το πως θα διαμορφώσουμε τη ζωή μας. Το ζητούμενο είναι τα έχουμε καλά με τον εαυτό μας πρώτα, και έπειτα με όλους τους άλλους. Και αυτό θα το πετύχουμε αν αποφασίζουμε εμείς για τον εαυτό μας και δεν εναποθέτουμε το μέλλον μας στην κρίση του καθενός.

Πιστεύεις στη ζωή μετά τον έρωτα;

Όλοι όσοι βιώνουν το τέλος μιας "αγάπης", είτε αυτό ήταν αναμενόμενο είτε αναπάντεχο, έρχονται αντιμέτωποι με αυτήν τη μια και μοναδική ερώτηση που βασάνιζε κάθε άνθρωπο ανέκαθεν. Και δεν είναι άλλη από τα διαχρονικά ερωτήματα τύπου: "Και τώρα; Πώς θα ζήσω χωρίς το έτερόν μου ήμισυ; Θα μπορέσω να ξαναγελάσω μακριά του; Θα βρω κάποιον να με κάνει τόσο χαρούμενη όσο αυτός;" Εν ολίγοις, υπάρχει ζωή μετά τον μεγάλο μου έρωτα; Απορίας άξιον είναι η βεβαιότητα του καθενός πως η τέουσα σχέση του ήταν και ο μεγαλύτερος έρωτας της ζωής του και δεν πρόκειται να νιώσει παρόμοια συναισθήματα ποτέ ξανά. Τόσο μεγάλα λόγια για κάτι που απεδείχθη τόσο τρωτό με το πέρασμα του χρόνου. Τότε είναι που κάνει το άτομο τα πρώτα του βήματα στον φιλοσοφικό λογισμό, και έχει την εντύπωση πως με αποφθέγματα αφηρημένου περιεχομένου θα μετριάσει την θλίψη του και θα βρει απαντήσεις στα αναρίθμητα ερωτήματα σχετικά τόσο με τους παράγοντες που οδήγησαν στη συντέλεια της σχέσης του όσο και στις νέες βάσεις με τις οποίες πρέπει από τούδε και στο εξής να οργανώσει τη σκέψη του για να προχωρήσει τη ζωή του. Αυτό που δεν αντιλαμβάνεται κανείς είναι ότι αν ένα πράγμα είναι σίγουρο για τη ζωή αυτό είναι πως συνεχίζεται, ούτε σταματάει ούτε παύει προσωρινά. Η ζωή μας συνεχίζεται ενώ εμείς κάνουμε τα αδύνατα δυνατά για να βρούμε ένα τρόπο να την συνεχίσουμε. Ώσπου μια μέρα αντιλαμβανόμαστε ότι καταφέραμε δια μαγείας να επιζήσουμε μακριά από τον "έρωτά" μας χωρίς να ξέρουμε την ακριβή μέθοδο που μας βοήθησε να το πετύχουμε. Κι αυτό γιατί δεν κάναμε απολύτως τίποτα, η ζωή αυτή καθ' αυτή είναι "ρυθμισμένη" να συνεχίζεται από μόνη της. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μην δυσχεραίνουμε το έργο της αυτό με το να σταματήσουμε να βασανίζουμε το μυαλό μας με την αγωνία ότι δεν θα ξεπεράσουμε την πρόσφατη απώλεια ενός ατόμου από την καθημερινότητά μας ποτέ. Όσο ιδανική κι αν φαντάζει μια σχέση στα μάτια μας, για να τελείωσε σημαίνει πως κάτι δεν πήγαινε καλά. Εμμένοντας σε μια υπόθεση που ανήκει ολοκληρωτικά στο παρελθόν χάνουμε το παρόν μας και απομακρυνόμαστε από το μέλλον μας. Σίγουρα τα καλύτερα έπονται και είναι καιρός να μάθουμε να αντιλαμβανόμαστε και να αποδεχόμαστε το τέλος κάθε περιόδου της ζωής μας, έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι δεν σταματάει πουθενά, ούτε έχει κανείς τη δυνατότητα να πάρει μαζί του τη ζωή μας φεύγοντας από αυτήν...

Φιλία, τι δύσκολο πράγμα...

Όλοι οι άνθρωποι αποδίδουν μεγάλη σημασία στην οικοδόμηση μιας καλής φιλίας. Σύνηθες όμως είναι το λάθος να επαναπαύονται μόλις κατορθώσουν να αποκτήσουν μια τέτοια. Η έως τώρα εμπειρία μου, μου έχει διδάξει ότι η φιλία περνάει εξετάσεις κάθε μέρα. Δεν πρέπει να πάψει κανείς να φροντίζει για την ανανέωση αυτής, γιατί τότε είναι που ξεκινάει η φθορά της, και συνήθως είναι επίπονη και για τα δύο άτομα. Ένα απλό μήνυμα που δεν απαντήθηκε ποτέ, η ακύρωση μιας φιλικής συνάντησης, η προτίμηση κάποιου άλλου ατόμου έναντι του φίλου μας, πράγματα που εκ πρώτης όψεως φαντάζουν ήσσονος σημασίας. Προς έκπληξή μας όμως, είναι υπέρ-αρκετά να ακυρώσουν μια φιλία ετών, αν επαναλαμβάνονται ανεξέλεγκτα για κάποιο σεβαστό χρονικό διάστημα. Είναι αναγκαίο λοιπόν να φροντίζουμε να απαντάμε ανελλιπώς στα καλέσματα των φίλων μας, προκειμένου να μην διακινδυνεύσουμε την μεταξύ μας σχέση. Διότι στην περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανό η επανάκτηση της φιλίας μας να είναι αδύνατη. Ακόμη κι αν είμαστε διατεθειμένοι να κινήσουμε γη και ουρανό, να πράξουμε τα πάντα για να αποκτήσουμε αυτό που έπρεπε να χάσουμε για να συνειδητοποιήσουμε την αναντικατάστατη αξία του, καμιά φορά δεν είναι αρκετά για να διορθώσουμε τα πλήγματα που ακούσια διαπράξαμε. Επομένως, ας βάλουμε τα δυνατά μας να βρισκόμαστε εκεί σε κάθε μοναδική επίκληση του φίλου μας, διότι αυτό το αίσθημα “κενού” που νιώθουμε όταν αυτός που αγαπούσαμε μας κοιτάξει σαν ξένος είναι καλύτερα να μην το βιώνει κανείς...

Ο άνθρωπος δεν αλλάζει... ή μήπως όχι;

Πολλοί είναι της άποψης ότι ο άνθρωπος γεννιέται, δεν γίνεται. Πιστεύουν ότι τα χαρακτηριστικά κάποιου διαγράφονται στον χαρακτήρα του από την πρώτη στιγμή εμφάνισής του στον κόσμο και δεν μεταβάλλονται με το πέρασμα του χρόνου.

Η αλήθεια είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει τρόπο συμπεριφοράς ή σκέψης ένα άτομο, κάτι το οποίο εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς όταν κρίνει πως χωλαίνει μια πτυχή του εαυτού του και επιχειρεί να την βελτιώσει. Οι πρώτες προσπάθειες συχνά αποτυγχάνουν, δίδοντάς μας την ψευδαίσθηση πώς ό,τι και αν κάνουμε δεν θα καταφέρουμε να αλλάξουμε τα γονίδια αυτά που κληρονομήσαμε και τα οποία καθορίζουν τον χαρακτήρα μας. Ο απλός κοσμάκης όμως πιστεύει σε μια ρύση που λέει ότι ο επιμένων πάντα νικά, και συνήθως ο κοσμάκης είναι σοφός. Με προσανατολισμένη προσπάθεια και αρκετή εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας, οι πιθανότητες να μην πετύχουμε αυτό που έχουμε κατά νου εκμηδενίζονται!

Είναι εξίσου αδιαμφισβήτητο το γεγονός όμως πως τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του καθενός είναι αδύνατον να αλλάξουν ριζικά. Ο άνθρωπος μεγαλώνοντας ωριμάζει. Διαμορφώνεται ο χαρακτήρας του από τις δυσμενείς κυρίως καταστάσεις που βιώνει. Συνακόλουθα, αλλάζει και η στάση του στο κάθε συμβάν και ο τρόπος που αξιολογεί τα γεγονότα στη ζωή του. Η πείρα όμως της ζωής δεν είναι αρκετή για να μετατρέψει ένα άτομο σε κάτι τελείως διαφορετικό. Ουσιαστικά, με όσες δυσκολίες κι αν έρθει αντιμέτωπος κανείς, δεν αλλάζουν τα χαρακτηριστικά καθε αυτά που συντελούν την προσωπικότητα του. Το μόνο που αλλάζει είναι η αντίδρασή του στα γεγονότα της ζωής του, διότι απλώς του έχουν αναπτυχθεί αμυντικοί μηχανισμοί ώστε να εξέρχεται καίριος από το κάθε συμβάν και να μην κατακερματίζεται όπως συμβαίνει συνήθως κατά την ευάλωτη, πρώιμη, εφηβική ηλικία.

Εξ' ολοκλήρου νέα χαρακτηριστικά όμως δεν εμφανίζονται από ένα σημείο κι έπειτα, ούτε απαλείφονται τα ήδη υπάρχοντα. Υπάρχει το ενδεχόμενο βέβαια κάποια σημεία του εαυτού μας να τα ανακαλύψουμε αργότερα, μιας και η αναζήτηση του πραγματικού "εγώ" μας δεν σταματάει πότε...

"Προσποίηση"... Αναγκαίο κακό;

Όλοι μας συμβουλεύουν να είμαστε ο εαυτός μας. Αφού τον γνωρίσουμε καλά και μάθουμε τα σημεία που ξεχωρίζει αλλά και τα σημεία στα οποία χωλαίνει, να μην νιώθουμε καμία ντροπή γι αυτόν και να τον υποστηρίζουμε με δυναμισμό. Να λέμε αυτό που αισθανόμαστε, και να είμαστε σε όλες μας τις συναναστροφές ειλικρινείς. Έτσι θα κατορθώσουμε να κερδίσουμε τον σεβασμό και την αγάπη των άλλων...

Ωραίες οι θεωρίες, στην πράξη όμως τα πράγματα περιπλέκονται και παίρνουν πολλές φορές τελείως διαφορετική ροπή. Πώς θα αντιδρούσες στην ζωγραφιά του πεντάχρονου παιδιού σου, η οποία απεικονίζει ένα τετράγωνο καφέ σπιτάκι στο κέντρο και έναν κίτρινο ήλιο στην πάνω αριστερή γωνία; Είναι κάτι που τόσο εσύ ο ίδιος, όσο και όλα τα υπόλοιπα παιδιά που είχαν στην διάθεσή τους τα απαραίτητα για να ζωγραφίσουν, έχουν κατασκευάσει. Με απάθεια, λοιπόν; Με συγκαταβατικότητα; Ή με ξέφρενο ενθουσιασμό και έκπληξη, μιμούμενος την αντίδραση των δικών σου γονέων; Μα πώς αλλιώς θα χαροποιήσεις αυτό το παιδάκι, θα το κάνεις να αισθανθεί ότι κάνει τα πρώτα αναγνωρίσιμα βήματά του στον κόσμο και θα του δώσεις ώθηση να συνεχίσει; Όποιος κι αν είναι ο σκοπός, η προσποίηση δεν παύει να 'ναι... προσποίηση.

Πώς θα αντιδρούσες στο άκουσμα της πρώτης, απλοϊκής μελωδίας κάποιου αρχάριου μουσικού; Στο τραπέζι που κάνει προς τιμήν σου κάποιος φίλος; Στα δώρα που σου προσφέρουν οι δικοί σου άνθρωποι; Αφού σου έχουν ανιστορήσει τις συνομιλίες με τρίτους για την ανταλλαγή απόψεων, την μακρόχρονη αναζήτηση για το εκάστοτε δώρο, την κουραστική περισυλλογή για να καταλήξουν στην συγκεκριμένη επιλογή και εν τέλη την γνώμη σου για το πώς σου φαίνεται; Μπορεί να είναι μακράν κατώτερο των προσδοκιών σου και της αισθητικής σου. Παρόλα αυτά εσύ καλείσαι να προσποιηθείς ευγνωμοσύνη και να πεις ψέματα ότι αδιαμφισβήτητα θα το χαρείς. Αν υποθέσουμε ότι είσαι ο ειλικρινής εαυτός σου εκείνη τη στιγμή, αυτός που επιζητούν όλοι να βλέπουν από εσένα, οι συνέπειες θα είναι μάλλον καταστροφικές. Ο δωρητής θα πληγωθεί, θα σε χαρακτηρίσει αχάριστο και πέραν του ότι δεν πρόκειται να αφιερώσει ξανά τον προσωπικό του χρόνο για να σε ευχαριστήσει, υπάρχει περίπτωση να κλονιστεί σημαντικά η μεταξύ σας σχέση και να μην επιστρέψει ποτέ στην προτεραία κατάσταση.

Καταλήγουμε ότι η προσποίηση πολλές φορές είναι όχι απλώς αναγκαία, αλλά και σωτήρια! Πρέπει να διακρίνουμε τις περιπτώσεις στις οποίες οφείλουμε να είμαστε αληθινοί, και αυτές στις οποίες λίγη δόση ψεύδους μάλλον θα μας ωφελήσει, αφού θα μας απαλλάξει από σίγουρους μπελάδες...

Βιώνοντας την καθημερινότητα ενοχικά

Έχετε νιώσει ποτέ "αχάριστοι" με τον εαυτό σας; Έχετε αισθανθεί ότι αν και η πλάση ήταν εξαιρετικά γενναιόδωρη με εσάς, εσείς αρνείστε πεισματικά να εκμεταλλευτείτε τις ξεχωριστές σας ικανότητες και να τις αναπτύξετε σε δεξιότητες; Σας έχει τύχει να παρατηρήσετε μεμονωμένα περιστατικά ατόμων με αθεράπευτες δυσλειτουργίες, οι οποίοι όμως κατάφεραν να βελτιώσουν το βιοτικό τους επίπεδο χάριν του πείσματος και της αγάπης τους για τη ζωή, και αυτομάτως να κατακληστείτε από αισθήματα αγανάκτησης και ντροπής για την δική σας στάση απέναντι στη ζωή;

Λοιπόν, αν δεν ανήκετε στην ομάδα αυτή των ανθρώπων που είναι πεπεισμένοι ότι εκείνοι είναι πάντοτε σωστοί και όλα τα δεινά της ζωής τους οφείλονται σε τρίτους, σίγουρα θα έχετε νιώσει τα προαναφερθέντα συναισθήματα, άλλοι σε μεγαλύτερο και άλλοι σε μικρότερο βαθμό. Το πρόβλημα είναι ότι μας λείπει η θέληση, η όρεξη να μοχθήσουμε για να βελτιωθούμε.

Σαφώς και τα ερεθίσματα που δεχόμαστε από την μέρα που θυμόμαστε τον εαυτό μας διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτήν μας την συμπεριφορά. Όταν είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι κοινωνικές διασυνδέσεις υπερτερούν έναντι των πτυχίων στην αγορά εργασίας, ή ο σεβασμός αποκτάται με βάση το τραπεζικό κεφάλαιο, και όταν φαντάζει ουτοπικό να κριθεί κάποιος στην σταδιοδρομία του επί ίσοις όροις με οποιονδήποτε χρειαστεί, τότε το κουράγιο για αυτοβελτίωση και εξέλιξη χάνεται...

Έρχεται όμως μια μέρα, που συνειδητοποιούμε ότι το σημείο που έχουμε φτάσει απέχει κατά πολύ από αυτό που θα μπορούσαμε να πετύχουμε αν εκμεταλλευόμασταν στο έπακρον τις δυνατότητές μας. Και κάπου εκεί ελλοχεύουν οι τύψεις και οι ερινύες για τις χαμένες ευκαιρίες. Το ζητούμενο είναι να αντιληφθούμε το κέρδος που θα αποκομίσουμε από την προσπάθεια για την προσωπική μας βελτίωση. Και υπογραμμίζω την "προσπάθεια", διότι αυτή αρκεί να μας καθησυχάσει μια μέρα ξέροντας ότι όσο λίγα κι αν καταφέραμε εμείς τουλάχιστον προσπαθήσαμε!

"Και τι θα πει ο κόσμος;"

Αυτή η φράση φαντάζει στο μυαλό μας ως ακόμη μια απαρχαιωμένη αντίληψη που δεν έχει καμία ισχύ στην εξευγενισμένη κοινωνίας μας. Όλοι υποστηρίζουν με ζήλο το δικαίωμα του καθενός να πράττει αυτοβούλως, χωρίς να λαμβάνει υπόψιν του τα λεγόμενα, και πιθανότατα τα κακόβουλα σχόλια του περίγυρού του. Επομένως, αφού δρούμε σκεπτόμενοι ότι εφόσον θεωρούμε οι ίδιοι κάτι σωστό το επιχειρούμε ανεξάρτητα απ΄τη γνώμη τρίτων, γιατί μοχθούμε όλοι για ένα like στο facebook; Γιατί εξαπτώμαστε από την δημοσίευση μιας φωτογραφίας στην οποία δεν απεικονίζεται το "καλό" μας προφίλ; Μήπως τελικά ενδιαφερόμαστε περισσότερο για το "φαίνεσθαι", χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε; Αν κοιτάξουμε πιο προσεκτικά τις απλές, καθημερινές μας κινήσεις, έκπληκτοι θα συνειδητοποιήσουμε ότι ζυγιάζουμε τα πάντα γύρω μας βάση των λεγομένων του κόσμου. Είναι πιθανότερο να επιλέξουμε να παρακολουθήσουμε μια ταινία με καλές κριτικές, από μια με λιγότερο καλά σχόλια. Σαφώς και θα ασχοληθούμε με ένα τραγούδι του οποίου οι προβολές αυξάνονται πυρετωδώς, όμως δεν θα μπούμε καν στον κόπο να ακούσουμε ένα κομμάτι που ο αριθμός των προβολών του έχει μείνει στάσιμος για μεγάλο χρονικό διάστημα.  Με άλλα λόγια, σχηματίζουμε άποψη πάνω σε ένα θέμα με βάση την άποψη των πολλών πάνω σε αυτό το θέμα. Μάλλον ή γνώμη του κόσμου επιρρεάζει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από όσο νομίζουμε την καθημερινότητα μας.

Αίσθημα ενοχής

Κάθε άνθρωπος ανεξαιρέτως αντιμετωπίζει προβλήματα που φαντάζουν στα δικά του μάτια υψίστης σημασίας, τα οποία συχνά τείνουν να αυξάνονται ασφυκτικά, δίνοντας του την εντύπωση ότι βρίσκεται σε αδιέξοδο. Ένα ποσοστό ατόμων θεωρεί ότι η εκάστοτε αντίξοη κατάσταση την οποία βιώνουν έχει προκληθεί αποκλειστικά από εξωγενείς παράγοντες, ενώ οι ίδιοι δεν φέρουν κανένα απολύτως μερίδιο ευθύνης. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι οι προσωπικές τους εσφαλμένες επιλογές ή ανούσιες πράξεις τους που έχουν προηγηθεί αποτελούν την "εστία του κακού", τον παράγοντα δηλαδή που οδήγησε σε αυτό το ολέθριο αποτέλεσμα, το οποίο καλούνται να αντιμετωπίσουν. Στην πραγματικότητα και οι δύο απόψεις είναι λανθασμένες. Η δημιουργία μιας δυσμενούς κατάστασης είναι αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων, κάποιοι από τους οποίους προέρχονται από εμάς τους ίδιους και κάποιοι από το περιβάλλον μας. Σαφώς και αποτελεί αρετή για το άτομο να είναι σε θέση να αναγνωρίζει τα λάθη του και εν συνεχεία να πράττει αναλόγως. Όμως η πεποίθηση ότι ευθύνεται ολοκληρωτικά για την εμφάνιση ενός προβλήματος κάθε άλλο παρά ευεργετική μπορεί να είναι, αφού του προκαλεί αναρίθμητες ενοχές και κατακρημνίζει την αυτοεκτίμηση του. Είναι πιθανό όντως να αποδίδεται το μεγαλύτερο μέρος των ευθυνών στον εαυτό μας, αλλά σίγουρα όχι όλο. Ας εμβαθύνουμε λοιπόν τη σκέψη μας ώστε να δούμε κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και εν συνεχεία να απαλλάξουμε τον εαυτό μας από κατηγορίες που αδίκως του έχουμε οι ίδιοι αποδώσει.

"Το πέταγμα μιας πεταλούδας στην Βραζιλία, μπορεί να προκαλέσει έναν τυφώνα στο Τέξας"

Σε αυτήν την διαπίστωση κατέληξε ο μετεωρολόγος Έντουαρτ Λόρεντζ, όταν από μια ασήμαντη φαινομενικά παράλειψή του στις μετρήσεις του, ανατράπηκε ολόκληρο το αποτέλεσμα της έρευνας του. Αυτό το "λαθάκι" τον οδήγησε στην συνειδητοποίηση μιας διαχρονικής και απαράλλακτης έννοιας: Όσο ασήμαντο και αν είναι κάτι, συνυπάρχει με όλα τα υπόλοιπα γεγονότα, από τα πιο ανούσια έως αυτά που χαίρουν καίριας σημασίας, και με το πέρασμα του χρόνου παίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων καθώς όλα μαζί αλληλεπιδρούν ώστε να σχηματιστεί το τελικό αποτέλεσμα. Γι αυτόν τον λόγο μάλιστα δεν είμαστε ικανοί να προβλέψουμε επ' ακριβως τι θα είχε συμβεί αν αναιρούνταν το οποιοδήποτε περιστατικό του παρελθόντος, ανέξάρτητα από το μέγεθος της σημασίας που του αποδίδουμε. Βλέποντας τα πράγματα από αυτό το μετερίζι καταλήγουμε στο εύλογο συμπέρασμα ότι μπορεί τελικά να μην είμαστε τόσο ασήμαντοι όσο νομίζαμε. Η κλασική ατάκα κάθε αργόσχολου και απρόθυμου ατόμου να άλλαξει στο έλαχιστο την καθημερινότητα του για το κοινό ώφελος: "Εγώ θα σώσω τον κόσμο;" δεν έχει κανένα απολύτως έρρησμα, αφού αποδεδιγμένα πλέον τα πάντα σχετίζονται και μακροπρόθεσμα βλέπουμε το γενικό αποτέλεσμα που εξάγεται απο το σύνολο. Είναι σίγουρα διαφορετική αίσθηση να γνωρίζω ότι συμβάλω κι έγω με τις τωρινές μου πράξεις στο οποιοδήποτε μελλοντικό γεγονός. Με άλλα λόγια, κάθετι που κάνει κάποιος έχει αντίκτυπο στην εξέληξη τις ποροίας των γεγονότων.

Είναι δυσκολότερο να αρχίσουμε κάτι καινούριο... ή να τελειώσουμε κάτι παλιό;

Κάθε αρχή και δύσκολη, λένε. Ποιος μας εγγυάται όμως ότι και το τέλος μιας κατάστασης στη ζωή μας δεν είναι εξίσου δύσκολο και επίπονο; Είναι πολύ εύκολο και δεν απαιτεί καθόλου χρόνο, να μας "καρφωθεί" μια ιδέα στο μυαλό και να βάλουμε στόχο να την υλοποιήσουμε. Αρχικά κατακλυζόμαστε από έντονα συναισθήματα χαράς, σιγουριάς και ανυπομονησίας για την επίτευξη του εκάστοτε σκοπού μας. Καθώς όμως ο καιρός κυλά, ο ενθουσιασμός μας ξεθωριάζει. Επιπλέον, οι απρόσμενες και συνάμα αναπόφευκτες δυσκολίες που εμφανίζονται στο δρόμο μας ενισχύουν την παραμέληση του στόχου μας και την διάθεση εγκατάλειψης των προσπαθειών επίτευξης αυτού. Κάποιες φορές πάλι, επιλέγουμε συνειδητά την στασιμότητα από την προσωπική μας εξέλιξη. Διστάζουμε να ωθήσουμε τα πράγματα ώστε να δρομολογηθούν όπως αρχικά είχαμε προγραμματίσει, φοβούμενοι των επερχόμενων αποτελεσμάτων αυτής την αλλαγής. Με πιο απλά λόγια, έχουμε συνηθίσει την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε και επιθυμούμε να μην αλλάξει τίποτα καθώς υπάρχει πιθανότητα το αποτέλεσμα να είναι αρνητικό. Προσπαθούμε να πείσουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε ικανοποιημένοι με εμάς και με αυτό που βιώνουμε και δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε για κάτι άλλο επειδή ενδέχεται να το μετανιώσουμε στην πορεία και να μην υπάρχει τρόπος να ανακτήσουμε την παλαιότερη κατάσταση μας. Η προσωπική μου άποψη επί του θέματος είναι ότι πρέπει να προσπαθούμε γι αυτό που είχαμε αποφασίσει να πετύχουμε εξ αρχής. Ακόμα και αν έχουμε χρονοτριβήσει αρκετά για να το καταφέρουμε και έχουμε αρχίσει να συνηθίζουμε την ζωή μας με τον στόχο μας ημιτελή, πρέπει να αφήσουμε όλα όσα είμαστε για όλα όσα μπορούμε να γίνουμε... Για όλα όσα έχουμε ονειρευτεί να γίνουμε!

Δεν μπορείς να χτυπήσεις ένα στόχο, που δεν μπορείς να δεις...

Η σαφέστατη απεικόνιση του νοήματος της παραπάνω φράσης σε μεταφορικό επίπεδο από την εικόνα δικαιολογεί απόλυτα το πασίγνωστο αρχαίο κινέζικο ρητό "Μια εικόνα ίσον χίλιες λέξεις". Αγωνιζόμαστε καθημερινά προσπαθώντας να βελτιώσουμε το επίπεδο της ζωής μας σε πολλούς τομείς, χωρίς να ξέρουμε τι ακριβώς ζητάμε. Με άλλα λόγια, αγνοούμε τα πράγματα που είναι κατάλληλα να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες μας και να μας προσφέρουν ουσιαστική πληρότητα. Αντί αυτού, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε καταστάσεις και να συλλέξουμε εμπειρίες "για το καλό μας", γιατί φημολογείται ότι μόνο έτσι θα πραγματοποιήσουμε τους στόχους μας. Όταν όμως ο κάθε στόχος μας δεν είναι απολύτως συγκεκριμένος στο μυαλό μας, πως μπορούμε να γνωρίζουμε τις πράξεις στις οποίες πρέπει να προβούμε και τις προϋποθέσεις που είναι ανάγκη να πληρούμε για να τον φτάσουμε; Μόνο μετά από βαθυστόχαστη σκέψη, είτε με τον εαυτό μας, είτε με τρίτους, ανάλογα με το είδος του στόχου κάθε φορά, μπορούμε να προσδιορίσουμε τον απώτερο σκοπό μας και να βάλουμε πλώρη για την υλοποίηση του. Έχοντας ξεκαθαρίσει στο μυαλό μας αυτό που ζητάμε, τα πράγματα ξαφνικά φαντάζουν μακράν ευκολότερα και ευπρόσιτα, καθώς μπορούμε να ζυγιάσουμε την κάθε κίνησή μας και να διακρίνουμε την αξία της και τον καθοριστικό ρόλο που θα παίξει στην ικανοποίηση της εκάστοτε επιθυμία μας. Όταν γνωρίζουμε τι ακριβώς ζητάμε, μπορούμε να απευθυνθούμε στα πλέον κατάλληλα άτομα για συμβουλές, και ακόμα αποκτούμε την ικανότητα να απορρίψουμε τις κακόβουλες δήθεν βοηθητικές κινήσεις από εκείνους που σκοπό έχουν να εκμεταλλευτούν την άγνοια μας και ποσώς τους ενδιαφέρει η ουσιαστική βοήθεια προς εμάς. Εν τέλει, είναι αναμφισβήτητα σημαντικό εφόδιο η σαφής γνώση των στόχων μας, καθώς μεταξύ άλλων μας καθοδηγεί στην επίτευξη αυτών και έπειτα στην προσωπική μας ικανοποίηση.

Κοιτάς, αλλά δεν βλέπεις...

Δεν είναι λίγες οι φορές που βιώνουμε καταστάσεις δύσκολες τόσο στον προσδιορισμό τους, όσο και στην περιγραφή τους. Αφού έχει κάνει τον κύκλο του ένα γεγονός στη ζωή μας και έχουν γίνει εμφανή τα αποτελέσματά του, μπαίνουμε στην διαδικασία βαθυστόχαστης σκέψης και υπολογισμού κάθε πτυχής του γεγονότος μόνο στην περίπτωση που τα αποτελέσματα αυτά δεν ήταν τα αναμενόμενα ή τα επιθυμητά. Είναι πολύ σημαντικό να βλέπουμε εξ' αρχής κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων, ώστε να έχουμε πλήρη επίγνωση του κάθε συμβάντος στη ζωή μας και να το αντιμετωπίζουμε με τον πλέον κατάλληλο τρόπο. Πολλές φορές το γεγονός παρουσιάζεται καμουφλαρισμένο, δυσχεραίνοντας την ικανότητά μας να ξεδιαλύνουμε την υπόθεση. Άλλες φορές αρνούμαστε συνειδητά να δούμε τα πράγματα ως έχουν, πιθανώς επειδή η πραγματικότητα πολλές φορές είναι σκληρή και βάναυση. Έχουμε την εντύπωση ότι με την μη αποδοχή της κατάστασης θα προστατεύσουμε τον εαυτό μας από την επερχόμενη λύπη και έτσι θα μετριάσουμε τον πόνο, που είναι λογικό επακόλουθο κάθε δυσχερούς συγκυρίας. Ουσιαστικά, η επίμονη άρνηση αποδοχής της αλήθειας κάθε άλλο παρά ευεργετική μπορεί να είναι για εμάς, αφού εμποδίζει το μυαλό να σκεφτεί καθαρά και να πράξει σωστά. Η οξυδέρκεια είναι σπουδαία αρετή για έναν άνθρωπο και θα πρέπει να κάνουμε προσπάθειες για την καλλιέργεια της με σκοπό να αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τα πράγματα γύρω μας και να μην προβαίνουμε σε ανούσιες πράξεις, για τις οποίες ίσως έπειτα μετανιώσουμε.

Μπορούμε να αλλάξουμε την πραγματικότητα, αλλάζοντας τον τρόπο που την αντιλαμβανόμαστε

Τίποτα τριγύρω μας, είτε υλικό είτε άυλο, δεν έχει μια μόνο όψη. Καθένας από εμάς έχει την δική του υποκειμενική γνώμη για τον κόσμο, καθώς και οτιδήποτε συμβαίνει σε αυτόν. Η αντιμετώπιση μιας κατάστασης μπορεί να χαρακτηριστεί από άλλους αστεία, από άλλους γελοία, από άλλους σημαντική, ενώ άλλοι μπορεί να μην αντιληφθούν καν την ύπαρξή της... Η εκτίμηση της κρισιμότητας μιας κατάστασης είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο καθένας τα συμβάντα γύρω του. Αυτό αποδεικνύεται με το πλέον γνωστό πείραμα, ψυχολογικού καθαρά χαρακτήρα, όπου ένα ποτήρι γεμισμένο μέχρι την μέση, ένας αισιόδοξος άνθρωπος το χαρακτηρίζει μισο-γεμάτο, ενώ ένας απαισιόδοξος μισο-άδειο. Η ποσότητα υγρού του ποτηριού δεν μεταβάλλεται, αλλάζει όμως η οπτική γωνία με την οποία αντιλαμβάνεται ο καθένας το ίδιο περιστατικό. Ένας αισιόδοξος δεν μπορεί να αποτρέψει τις δυσχέρειες και τις αντίξοες συνθήκες στην ζωή του, μπορεί όμως να τις αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και να εξέλθει καίριος από αυτές, σε αντίθεση με κάποιον απαισιόδοξο που κινδυνεύει να χάσει σύντομα το κουράγιο του και να στιγματιστεί από κάθε δυσκολία που θα συναντήσει. Σαφώς και υπάρχουν καταστάσεις που δεν μπορείς να διακωμωδήσει ή να υποβιβάσεις την αναγκαιότητά τους με σκοπό να τις αντιμετωπίσεις ευκολότερα, σίγουρα όμως αυξάνονται οι πιθανότητες εύρεσης λύσεων για δύσκολα ζητήματα όταν κάποιος κοιτά τον κόσμο με αισιόδοξη και καλοπροαίρετη διάθεση, πάρα με την τάση να μεγιστοποιεί ακόμα και τα πιο ασήμαντα, καθημερινά ζητήματα.

Ο καλός και ο κακός μας εαυτός

Αν ρίξουμε μια ματιά στο παρελθόν μας, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια θα διαπιστώσουμε ότι είτε άθελα μας είτε εσκεμμένα έχουμε πληγώσει άτομα, άλλα σε μικρότερο βαθμό και άλλα σε μεγαλύτερο. Δεν είναι λίγες οι φορές που το έχουμε μετανιώσει πικρά και έχουμε ευχηθεί να γυρνούσε ο χρόνος πίσω για να διορθώναμε την εκάστοτε συμπεριφορά μας. Και αυτό γιατί πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε τις συνέπειες των σφαλμάτων μας να επηρεάσουν ανεπανόρθωτα το παρόν και το μέλλον μας, ή γιατί θεωρούμε ότι ένα "συγνώμη" δεν αναιρεί την πράξη μας και δεν είναι ικανό να απαλύνει τον πόνο που προκαλέσαμε στα άτομα γύρω μας. Σκεπτόμενοι όλα αυτά οδηγούμαστε σε αδιέδοξο και μερικές φορές προβαίνουμε σε ανούσιες πράξεις που δεν κάνουν τίποτα άλλο απ' το να δυσχεραίνουν την ήδη κρίσιμη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Είναι ανάγκη να κατανοήσουμε ότι ο καθένας από εμάς έχει δύο πλευρές του εαυτού του, την φιλεύσπλαχνη, αγνή και πρόθυμη να βοηθήσει και να νοιαστεί για τους πάντες, και την εγωιστική, καχύποπτη και πολλές φορές εκμεταλλεύσιμη προς τους ανθρώπους γύρω του. Ανάλογα με τις εμπειρίες ζωής και τις καταστάσεις με τις οποίες ήρθε αντιμέτωπο το κάθε άτομο, υπερτερεί η μία του πλευρά, αυτή τα χαρακτηριστικά της οποίας θεωρεί ότι θα τον βοηθήσουν να ζήσει τη ζωή του όπως θέλει αυτός. Η συμπεριφορά μας είναι διαφορετική απέναντι σε κάθε άτομο, και αυτό οφείλεται στο ότι καθένας μας εκπέμπει διαφορετικά συναισθήματα. Αν λοιπόν βλέπουμε ότι κάποιο άτομο ωθεί συνεχώς τα αρνητικά μας χαρακτηριστικά να βγαίνουν στην επιφάνεια, θα πρέπει να καταλογίσουμε και στον ίδιο μερίδιο ευθύνης για την συμπεριφορά μας. Χωρίς δράση δεν υπάρχει αντίδραση. Αν δεν νοιώθουμε ότι απειλούμαστε από αυτόν, δεν θα αμυνθούμε. Επομένως οι τύψεις που έχουμε για τα πεπραγμένα μας πρέπει να μετριαστούν και να μην διστάσουμε να εκφράσουμε την λύπη και το πόσο μετανιώσαμε στα άτομα που έχουμε βλάψει, αφού κάτι τέτοιο όχι μόνο θα μας "ανακουφίσει" αλλά θα δώσει την ευκαιρία στα άτομα αυτά να καταλάβουν ότι δεν ήταν σκοπός μας να τους πληγώσουμε, αλλά να προστατευτούμε οι ίδιοι.

"Διαφωνώ με αυτό που λες, αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες"

Χρησιμοποιώντας αυτήν την φράση σε κάποια του επιστολή έμεινε στην ιστορία ο Βολτέρος, ένας από τους μεγαλύτερους διαφωτιστές. 'Αραγε, πόσο ανώτερο μπορεί να ήταν το πνεύμα αυτού του ανθρώπου, συγκρινόμενο όχι απλώς με τους σύγχρονούς του, αλλά και με τους σημερινούς "παλαίμαχους" της ελευθερίας έκφρασης του λόγου; Ας πάρουμε για παράδειγμα μια φιλική συζήτηση πολιτικού περιεχομένου. Όσοι έχουν εμπλακεί ή έστω παρακολουθήσει μια, θα έχουν διαπιστώσει ότι ο κάθε συνομιλητής παραμένει αδιάλλακτος στη θέση του, χωρίς να αφήνει στους οπαδούς πεποιθήσεων διαφορετικών των δικών του να παραθέσουν τις απόψεις τους ώστε να προβληματιστεί ο ίδιος και να σκεφτεί αν πραγματικά οι μέχρι τώρα αντιλήψεις του είναι ορθές ή λανθασμένες. Ακούγοντας όλες τις πλευρές ενός θέματος, διατυπωμένες με απόλυτη σαφήνεια και ειλικρίνεια, επιτυγχάνεται ένας υγιής και ουσιώδης διάλογος, του οποίου ο σκοπός δεν είναι άλλος από την αναζήτηση της αλήθειας. Μήπως όμως δεν είναι αυτή η πρόθεση όλων των ομιλητών; Μήπως κάποιοι διάλογοι εξυπηρετούν άλλου είδους ανάγκες, όπως την μονόπλευρη παρουσίαση ενός θέματος, αποσκοπώντας στην απόκρυψη της άλλης πτυχής των πραγμάτων;